اَللّهُمَّ كُنْ لِوَلِيِّكَ الْحُجَّةِ بْنِ الْحَسَنِ صَلَواتُكَ عَلَيْهِ وَعَلى آبائِهِ في هذِهِ السّاعَةِ وَفي كُلِّ ساعَةٍ وَلِيّاً وَحافِظاً وَقائِداً وَناصِراً وَدَليلاً وَعَيْناً حَتّى تُسْكِنَهُ أَرْضَكَ طَوْعاً وَتُمَتِّعَهُ فيها طَويلا
0

رسانه هم فرصت است و هم تهدید، نگاه باید واقع بینانه باشد

اولین گفت و گوی زنده اینستاگرامی نهضت سواد رسانه ای انقلاب اسلامی استان فارس با موضوع ضرورت سواد رسانه ای در عصر دیجیتال همراه با افتتاحیه گفتگوهای مجازی با حضور محمد جواد نوروزی دبیر نهضت سواد رسانه ای انقلاب اسلامی و مهندس محسن باقری دبیر نهضت سواد رسانه ای انقلاب اسلامی استان فارس برگزار شد.

live post min4 1024x1024 - رسانه هم فرصت است و هم تهدید، نگاه باید واقع بینانه باشد

در ابتدا، نوروزی به تشریح ابعاد رسانه پرداخت و اظهار داشت: بگذارید رسانه را در چند بعد در نظر بگیریم، یعنی اهمیت رسانه را نسبت به حوزه های دیگر بسنجیم.

به طور مثال می توانیم رسانه را در حوزه قدرت ببینیم، رسانه “قدرت ساز” است، یعنی اینکه کسی رسانه دارد انتخابات را برنده می شود و کسی که رسانه داره حرفش خریدار دارد شندیده می شود.

وی با عنوان اینکه در واقع رسانه است که برای انسان ها قدرت می آورد ابراز داشت: شاید بگوییم رسانه ابزار جدیدی است اما این ابزار جدید ابزار قدرت شده، مخصوصا سیاست مداران و کسانی که قدرت دارند بر رسانه نیز تاکید دارند و سعی می کنند تا رسانه ها وجه خوبی از آن ها به نمایش بگذارند که منجر به شنیده شدن سخنان آن ها شود. آن فرهنگی، گفتار و رفتاری که مدنظر آن ها است در جامعه گسترش پیداکند.

به گفته دبیر نهضت سواد رسانه ای انقلاب اسلامی، بُعد دیگری که رسانه در آن موثر خواهد بود، اقتصاد است. رسانه به شدت پول ساز است و ما اگر رسانه را در اختیار داشته باشیم می توانیم تولید ثروت کنیم. چه بسیار کسانی که انسان های نا آشنایی بودند و توانستند با استفاده از رسانه ها به یکباره و طی یک فرایندی شهرتی را به دست بیاورند. این افراد توانسته اند با استفاده از همین اسم و رسم تولید ثروت داشته باشند.

وی تصریح کرد: اگر ما یک شرکت را در نظر بگیریم که نتوانسته در جامعه شناخته بشود، به این تبع فروش مناسبی هم ندارد. وقتی که رسانه ای می شود تولید ثروت دارد. وقتی به یک فروشگاه مراجعه می کنید شاید هزار نوع پودر شوینده باشد اما عموما آن برندی را انتخاب می کنید که تبلیغات آن را مشاهده کرده باشید و این حس را به شما منتقل می کند که نسبت به بقیه برند ها تفاوت ویژه ای دارد.

شاید در برندی که تبلیغات داشته همچنین ویژگی نباشد اما آن ادعا رسانه ای که این برند دارد باعث می شود که آن محصول را شما خریداری کنید.

 

نوروزی بعد سوم که رسانه در آن تاثیر دارد، فرهنگ دانست و بیان کرد: رسانه فرهنگ ساز بوده و ما اگر با رسانه ها در ارتباط باشیم، رسانه است که فرهنگ ایجاد می کند. این دوبخش است، گاهی اوقات خود رسانه فرهنگ خاصی را به دنبال دارد. به طور مثال فضای مجازی یا تلویزیون یک فرهنگ را با خود می آورد، شاید 30 سال پیش به قبل فرهنگ  خواب مردم اوایل شب و حدود ساعت 22 بوده است. چون بعد از اوایل شب دیگر کاری نداشته اند که به آن بپردازند، سپس صبح زود بیدار شده و پس از عبادت به کار مشغول می شد.

به گفته نوروزی وقتی تلویزیون وارد زندگی مردم شد، زمان استراحت به تماشای تلویزیون اختصاص یافت و خود تلوزیون باعث شد تا مردم کمتر بخوابند و شروع استراحت شب مردم به ساعت 24 و حتی 1 شب برسد. این فرهنگ همراه این رسانه (تلوزیون) به زندگی مردم آمده است.

وی تاکید کرد: یک موقع است یک فرهنگ از طریق  رسانه وارد می شود، به طور مثال یک لباسی که بومی نباشد وارد فرهنگ ما شود. رسانه ها در دست ابرقدرت جهان است و متاسفانه رسانه ها زبان انگلیسی را ترویج می دهند برای اینکه بخواهیم با دنیا ارتباط برقرار کنیم حتما باید زبان انگلیسی یاد بگیریم. به همین دلیل آمریکا رسانه خود را قوی می کند.

در ادامه دبیر نهضت سواد رسانه ای انقلاب اسلامی در پاسخ به پرسش مهندس باقری با عنوان اینکه ” متاسفانه برخی ها رسانه را یا خیلی بزرگ می بینند و یا خیلی کوچک در حد یک تلفن همراه، یک تعریف عمومی از رسانه چه می تواند باشد؟” اظهار داشت: رسانه در واقع ترجمه مدیا است و به معنی واسطه است. ارتباط بین انسان ها به دوبخش تقسیم می شود، یکی اینکه حضوری در مقابل یکدیگر صحبت کنیم به اینگونه ارتباط بی واسطه می گویند و کسی و چیزی بین ما وجود نداردکه نقش انتقال پیام را داشته باشد. اما گاهی انتقال پیام توسط یک وسیله، شخص و چیزی صورت می گیرد. که این واسطه را رسانه یا مدیا می گویند. انواع رسانه های سنتی مثل منبر، مسجد و.. تا رسانه های دونفره و رسانه اجتماعی.  رسانه های جمعی مانند اینترنت، تلویزیون، روزنامه و … یک پیام را به صورت گسترده منتشر میکنند و امروزه مورد استقبال قرار گرفته و فراگیر شده اند.

باقری خطاب به نوروزی بیان داشت برای جمع بندی میتوان گفت که هر چیزی در دنیای ما یک پیام را منتقل می کند رسانه است؟

نوروزی در جواب بیان کرد: هر پیامی از طریق رسانه منتقل نمی شود و اگر یک واسطه بین فرستنده و گیرنده قرار بگیرد، این واسطه یک رسانه است.

مهندس باقری در تکمیل گفتگو ابراز داشت: ما باید به پیام ها دقت کنیم، چون رسانه در همه ابعادی که شما اشاره کردید مانند: فرهنگی، اقتصادی، سیاسی، اجتماعی و… می تواند تاثیر گذار باشد. پس پیام هایی که دریافت می کنیم خیلی مهم است، در جامعه ای که زندگی می کنیم نمی توان رسانه را فقط منحصر به یک تلفن همراه دانست. حتی رنگ ها، لباس هایی که پوشیده می شود می تواند یک رسانه باشد. پس در زندگی امروزه که به نوعی زندگی دیجیتال است، خیلی باید به پیام ها دقت شود.

دبیر نهضت سواد رسانه ای انقلاب اسلامی خاطرنشان کرد: هم اکنون آنچه موثر تر است و دغدغه زندگی خیلی ها شده و در نهضت سواد رسانه ای به آن پرداخته می شود، رسانه های جمعی است. زیرا آن ها به دلیل وسعت انتقال پیام، اثرات بیشتری دارند. رسانه های محدود نیز وجود دارد مثل از کبوتر نامه بر، دود آتش، نامه و…. تا رسانه ها پیچیده تر این ها همه رسانه هستند.

بهترین نگاه در مواجهه با رسانه ها کدام است؟

مهندس نوروزی در پاسخ به این سوال که برخی از نگاه هایی که در جامعه وجود دارد متفاوت است، برخی ها رسانه را فرصت و برخی ها تهدید می دانند و بعضا باعث رسانه هراسی می شود. آیا با توجه به اهمیت این موضوع، کدام نگاه درست است؟ ابراز داشت:

در زمینه مواجه با رسانه ها سه نوع دیدگاه وجود دارد. بعضی ها رسانه ها را در خدمت انسان ها می بینند، خدمات رایگان ارائه بدهند و اوضاع را گل و بلبل می دانند. این تفکر، نگاه خوش بین نام دارد. خیلی از خانواده ها با این دیدگاه برای فرزندان خود که شاید سن آن ها به 3 سال هم نرسد و در این موضوع تفکری ندارد، تبلت و یا تلفن همراه تهیه می کنند. بعضا به کار های فرزندان خود افتخار هم می کنند.

نوروزی ادامه داد: یک نگاه دیگر مخالف نگاه خوش بینی است و رسانه را ظرفیتی برای تهدید، آسیب، وسیله ای برای دین زدایی و… می دانند. این دسته افراد هم سعی بر دوری  از رسانه ها دارند یا رسانه های محدودی را می پذیرند. این اتفاق هم مرسوم است. در این دنیای رسانه زده، این نگاه توان قدرت نمایی را ندارد.

به گفته وی بهترین نگاه در مواجه با رسانه ها واقع بینانه است. چون که رسانه را هم فرصت و هم تهدید می پندارد. باید از فرصت ها به خوبی استفاده کرد و مراقب تهدید ها بود. به طور مثال اگر فضای مجازی انقدر ملموس نباشد برای بعضی از افراد می توان با مثال فضای حضوری آن را ملموس تر کنیم.

این مقام مسئول تاکید کرد: اگر فرزندامان را در جامعه بفرستیم، نمی توان گفت جامعه پر از خطر و آسیب است و ممکن است فرزند مورد آسیب قرار بگیرد. از آن سمت هم شاید فرصت ها را بینید، فرزندم با حضور در جامعه تولید ثروت، روابط اجتماعی خوب و قدرت بیان کافی را داشته باشد. اما بهترین نگاه این است که انسان ها در مقابل رسانه ها واکسینه بشوند و توان تشخیص را داشته باشند.

باقری در ادامه گفتگو: پس با این اوصاف نگاه ما نباید کاملا آزاد و نه کاملا محدود بوده  بلکه مشروط همراه با آگاهی باشد. با تعطیلی مغازه ها و اصناف به دلیل ویروس کرونا، کسب و کار های دیجیتال رونق یافتند. همین موضوع باعث شد تا فرصت فضای مجازی ثابت شود.

برای کسب آگاهی و استفاده صحیح از ابزار ها که همان رسانه ها هستند، چه چیزی را باید یادگرفت؟

نوروزی در پاسخ به این سوال گفت: سواد رسانه ای آن چیزی است که ما را در مقابل آسیب ها ایمن می سازد. با یک نگاه سیر روند تاریخ در یک حوزه، با مقایسه افراد در سه دهه مختلف میتوان به این نتیجه رسید که در دوران قدیم دسترسی به تصاویر مستهجن به دلیل فراهم نبودن محتوا کار بسیار سختی بوده  اما اکنون بافراهم بودن بستر مانند اینترنت پرسرعت و…. فرد باید تمام سعی خود را نه برای رسیدن بلکه برای دوری از این محتوا های مستهجن به کارگیرد. افراد در این دوران به دلیل آزادی رسانه، دسترسی بیشتری نیز دارند.

وی در خصوص راهکار ها ابراز داشت: با وجود آسیب های بیشمار 2 راهکار وجود دارد، یک راهکار به واسطه حکومت امکان پذیر است. که حکمت زمینه سازی ها و مقررات را به وجود آورد. اعمال قدرت حاکمیت بسیار مهم است.

دبیر نهضت سواد رسانه ای انقلاب اسلامی ادامه داد: هم اکنون یک نوع اینترنت در ایران وجود دارد که همه اقشار جامعه از آن دارند استفاده می کنند. دانش آموزان برای ادامه تحصیل به دلیل وجود ویروس کرونا، باید با استفاده از نرم افزار شاد به اینترنتی متصل شوند که برای همه است. هیچ اینترنت مخصوصی برای دانش آموزان نداریم، شاید این محصل سواد کافی برای حضور در این فضا را نداشته باشد و با دسترسی  آزادانه به اطلاعات دچار آسیب شود. یک نوجوان پر از حس کنجکاوی است و قدرت دفاع را به دلیل فرانگرفتن آموزش در فضای مجازی ندارد.

 آیا حاکمیت توانسته اهمیت این موضوع را درک کند و برای آن فرهنگ سازی کند؟

این مقام مسئول افزود: تقریبا با اتفاقاتی که تا کنون رخ داده، میتوان گفت اهمیت این موضوع توسط حاکمیت خیلی کم درک شده است. برخی ها آمار 20 تا 30 درصد را می دهند اما به نظرم کمتر از این ارقام باشد. شبکه ملی  اطلاعات را به دلیل خارج نشدن اطلاعات از کشور نیاز داریم. شبکه اجتماعی، پیامرسان و موتور جستجو و… داشته باشیم.

وی تصریح کرد: ما میخواهیم پیامرسان هایی باشد که بتوانیم با یکدیگر ارتباط داشته باشیم. یک سری نرم افزار ها اکنون وجود دارند اماا کارایی لازم را ندارند که نیاز های ما را برطرف کنند. این ارتباط گیری را حاکمیت باید مسئله اش را حل کند.

نوروزی با اشاره به همت جوانان در حل مشکل کمبود های نرم افزاری ابراز داشت: جوانان ما در کشور می توانند این مورد را حل کنند، مشکل تخصص و ایده نداریم و ساخت یک نرم افزار پیامرسان نیازمند تحقق یک سری حمایت ها و قوانین است. متاسفانه وجود مافیا این فرصت را در اختیار متخصصان قرار نمیدهند. تا این فساد ها و بده بستان های حکومتی حل نشود نمیتوان در این خصوص حرف قطعی زد.

به عقیده وی، وقتی موضوع حاکمیتی درست نشود، هرچقدر نهضت سوادرسانه ای راه بیفتد و مردم آموزش نیز ببینند باز تاثیر خودش را نمی گذارد. هیچ مرجع قانونی برای سن بندی محتوا ها و امکانات وجود ندارد. فروشنده ها محتوا را به هرسنی میفروشند.

نوروزی با عنوان اینکه فضای مجازی متولی مشخصی ندارد ابراز داشت: تعامل بین نهاد ها و متولی ها وجود ندارد. رهبر انقلاب خیلی زود تر از بقیه به فکر افتاده و دستور تشکیل شورای عالی فضای مجازی را صادر گردند.

شورای عالی فضای مجازی بیشتر اوقات تشکیل نمی شود و رئیس جمهور که رئیس این شورا هم است در این امر کاهلی می کند. اگر همین روند پیش برود یقینا آسیب ها بیشتر خواهد بود.

ما به عنوان یک انقلابی پای کار هستیم و تلاشمان را خواهیم کرد اما به دلیل اینکه عرصه در دست ما نیست. باید شکل حاکمیتی پیاده شده باشد و بعد سواد رسانه ای گسترش یابد. وقتی رده بندی در موضوع استفاده از انیمیشن ها وجود ندارد چه اتفاقی باید رخ بدهد!

به نظر برخی ها در ایران نسبت به سایر کشور ها ، مردم با محدودیت اینترنت مواجه هستند، آیا این صحیح است؟

نوروزی در پاسخ به این سوال تاکید کرد: باید در بعضی از فضا ها محدودیتی وجود داشته باشد. اگر اینطوری باشد قوانین راهنمایی رانندگی هم یک نوع محدودیت برای حفظ سلامتی ما در رانندگی هستند. هر محدودیتی بد نیست و تقریبا موضوع فیلترینگ در همه اکثر کشور ها وجود دارد اما میزان آن متفاوت است.

وی تصریح کرد: در کشور ما دو سیاست در فیلترینگ وجود دارد، یکی سایت های غیر اخلاقی و مستهجن و سایت هایی که از نظر سیاسی و اعتقادی مسئله داشته باشد مورد محدودیت قرار می گیرند. مسئله این است که فیلترینگ باعث میشود برخی از فرصت ها از دست برود و سایت هایی فیلتر شود که فرصت آن ها بیشتر از ضرر آن ها باشد.

 

نقش مردم و سواد رسانه ای چه جایگاهی در عصر دیجیتال دارد؟

دبیر نهضت سواد رسانه ای انقلاب اسلامی گفت: فضای جهان کاملا رسانه ای شده و به گونه ای است که زمان استفاده مردم از این رسانه ها به بیش از 8 ساعت می رسد. ما نمی توانیم این فضا را نادیده بگیریم و باید مسیر تربیتی رعایت شود. نمی توان بدون آموزش افراد را در این فضا رها کرد و انسان ها باید کم کم تربیت شوند و سپری به نام تربیت رسانه و سواد رسانه ای را داشته باشند. عموما در این مسیر، انسان ها حواسشان به رسانه ای شدن شان نیست و والدین فضا را برای فرزندان باز می گذارند.

باقری، نهضت سواد رسانه ای انقلاب اسلامی را یکی از مجموعه های پای کار و دغدغه مند در حوزه آموزش رسانه و سواد رسانه ای عنوان کرد. سپس نوروزی به تشریح فعالیت ها پرداخت و ابراز داشت: ایده اصلی این اتفاق ( نهضت سواد رسانه ای انقلاب اسلامی)، همان ایده سواد آموزی بود و در آن طرح یک بخشی از جامعه سواد خواندن و نوشتن نداشتند. کسانی که سواد داشته اند تعلیم بخش بی سواد جامعه را برعهده می گرفتند. تقریبا بی سوادی با آغاز این نهضت ریشه کن شد.

وی با اشاره به اینکه جایگاه ما سازمان بسیج است عنوان کرد: بسیج بزرگترین ظرفیت  نیروی انسانی و شبکه مویرگی مردمی جهان را دارد. با فراهم بودن ظرفیت و مشاهده دغدغه در مردم باعث شد الگویی شبیه به نهضت سواد آموزی راه اندازی شود.

نوروزی در تشریح فرآیند نهضت گفت: افرادی که دغدغه این موضوع را داشتند شناسایی شدند و تحت آموزش قرار گرفتند. محتوایی استاندارد و قوی برای این افراد تهیه گردید. از سمت دیگر بستر آموزش نیز فراهم شد. در ادامه ارتقا مدرس، نظر سنجی دوره ها مد نظر قرار گرفت. در پایان این شبکه گسترش پیدا می کند تا باعث شود حجم کثیری از بی سوادی رسانه ای در جامعه برطرف شود در نهایت باعث فرهنگ سازی در این موضوع شود.

این مقام مسئول تاکید کرد: این نهضت هم اکنون 1500 مدرس را آموزش داده و 450 مدرس در انواع کلاس ها به کار گیری شده اند. نسبت به دو سال آغاز این نهضت، حدود 250 هزار نفر را به صورت حضوری آموزش دیده اند. 90 هزار نفر به دلیل شیوع کرونا  مجازی آموزش دیده دیده اند.

در پایان نوروزی از مردم درخواست کرد تا رسانه ها را جدی بگیرند و گفت: هیچ رسانه ای بیطرف نیست و برای رضای خداوند برای جامعه هدف خود پیام تولید نمی کند. باید افراد نسبت به انسان های خود دقت داشته باشند تا آسیب نبینند.

به گفته دبیر نهضت سواد رسانه ای انقلاب اسلامی، این نهضت در تمامی استان های سراسر کشور دارای مرکز سواد رسانه ای است و از همه مردم در خواست کرد تا با این مراکز همکاری کنند تا بتوانیم این نهضت را گسترش دهیم تا شاهد آگاهی هموطنانمان و وضعیت مطلوب تری در این حوزه باشیم.

انتهای گفتگو/

 

 

 

ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *